Câu chuyện giáo dụcCâu chuyện giáo dục

Đột nhập lớp học “cô đặt hàng, trò cung ứng”

Đăng ngày 20/04/2017 04:19
Ưu tiên “đặt hàng” học sinh

Ngay đầu giờ học văn với bài “Sống chết mặc bay” của lớp 7A20 trường Trung học Vinschool, thay vì cung cấp một bài giảng theo quy trình thông thường, các em học sinh được cô Tạ Minh Thủy “đặt hàng” mục tiêu bài học là giải quyết các nhóm vấn đề về tác giả, tác phẩm, thủ pháp nghệ thuật, nét đặc sắc của bài học cũng như giá trị mà tác phẩm mang lại.
Nhận được “đơn đặt hàng”, các học sinh trong lớp liền chia thành các nhóm. Sau 15-20 phút thảo luận sôi nổi, kết quả được đưa ra dưới nhiều hình thức thể hiện phong phú, đa dạng khiến cô Thủy cũng ngạc nhiên.




Sản phẩm của học sinh sau khi làm việc nhóm trên lớp

Nhờ cách học này, học sinh được nhìn tác phẩm ở nhiều góc độ khác nhau, khiến phần thảo luận trở nên rất sôi nổi. Có em đánh giá tác phẩm đã thể hiện sự đồng cảm, thương xót người dân. Song lại có em nhìn nhận giá trị nhân đạo nằm ở thái độ căm ghét và lời tố cáo bè lũ quan lại vô cảm, “sống chết mặc bay". Đặc biệt, học sinh còn biết đặt tác phẩm trong bối cảnh lịch sử để phân tích, từ đó rút ra được những giá trị nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm như xây dựng nhân vật điển hình, tình huống cao trào độc đáo, thủ pháp tương phản hiệu quả… Qua những kiến thức đó, các em đã nắm vững được những đóng góp của tác giả Phạm Duy Tốn cho sự phát triển của văn học hiện đại Việt Nam tại thời điểm đó.

Sau khi cho ra đời những sản phẩm này, các nhóm sẽ dành thời gian để thuyết trình trước cả lớp về những kiến thức đã thu nhận được. Theo cô Thủy, việc đưa ra yêu cầu sẽ khiến các bạn phải động não ngay từ đầu, buộc phải làm việc nhóm, bàn bạc và tranh luận để đưa ra kết quả thống nhất trước khi trình bày.

“Bằng cách này, học sinh chính là người làm chủ, lưu trữ và vận dụng kiến thức.Đây cũng là phương pháp giúp tạo động lực cho học sinh, các bạn sẽ được “lôi kéo” vào các cuộc thảo luận chung nếu không muốn trở nên thừa thãi” - cô Thủy nhấn mạnh.

Trong buổi học, cô Thủy đóng đóng vai trò là người giám sát, định hướng, hỗ trợ mỗi khi các em gặp khó khăn. Và trên thực tế, bằng những biện pháp “kích thích” hiệu quả, nhiều em đã tiến bộ rõ rệt, trở nên chủ động, tự lập và tích cực vượt trên cả mong đợi của cô.

Học sinh lớp 7A20 làm việc theo nhóm và nghiên cứu sách để giải quyết “đơn đặt hàng” của cô giáo

Lấy ví dụ về bạn Minh Ngọc, Minh Thư lớp 7A20, cô Thủy cho biết nhờ được cô giáo “đặt hàng” nên các bạn đã hoàn thành nhiệm vụ rất nhanh chóng và tập trung. Để tăng cường chất lượng giờ học, các bạn còn được cô Thủy giao thêm bài tập tự do về ngôn từ, đặt câu, viết đoạn để luyện tập.

Hoặc như bạn Quang Minh lớp 6A4, đầu năm học Minh không phải là học sinh chăm chỉ dù có năng lực tốt và đặc biệt có trí thông minh về hình ảnh. Nhận biết được thế mạnh này của Minh, cô Thủy đã “đặt hàng” Minh “giải quyết” nhiều nội dung học hoàn toàn mới và khuyến khích bạn thể hiện bằng hình ảnh để phát huy sở trường của bản thân. Được cô tin tưởng và khích lệ, Minh đã học và tạo ra nhiều sản phẩm sáng tạo. Sau hơn 1 học kỳ, Minh đã trở thành một trong những học sinh chủ động, hăng hái nhất lớp 6A4.


Sản phẩm học tập độc đáo của Minh, mô phỏng việc học tác phẩm văn học giống hành trình “đi tìm kho báu” với điểm bắt đầu là tìm hiểu bài và kết thúc là kiến thức, giá trị thu nhận được.

Rèn năng lực tự học

Cô Thủy đánh giá việc trao cho học sinh cơ hội để học tập chủ động là rất quan trọng. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, khi công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ thì kiến thức có thể thu nhận từ nhiều nguồn nhưng kỹ năng học và khả năng tự học sẽ quyết định mức độ thành công của mỗi học sinh.

Sau một thời gian dài kiên trì theo đuổi phương pháp kích thích tiềm năng của học sinh, cô Thuỷ cho biết học sinh đã dần hình thành năng lực tự học và đặc biệt trở nên chủ động, sáng tạo hơn. Trước khi bắt đầu giờ học Văn ở lớp 7A20, tất cả các vở soạn bài đều được xếp ngay ngắn trên bàn cô giáo. Trong suốt giờ học, học sinh luôn chủ động nêu ý kiến, chia sẻ kiến thức với bạn bè, tích cực làm việc nhóm và đóng góp công sức vào sản phẩm học tập chung.

Cô Thủy cho biết năng lực tự học là cầu nối để đưa học trò đến với sự chủ động và sáng tạo để từ đó đi đến thành công. Việc có được khả năng tự học hỏi tốt sẽ giúp học trò thu nhận được lượng kiến thức lớn và có đủ năng lực để tổng hợp, xử lý những kiến thức đó.

Đây là năng lực rất quan trọng trong thế kỷ 21 – thế kỷ mà sự phát triển của công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo sẽ khiến nhiều ngành nghề hiện tại có thể biến mất trong tương lai. Việc giúp học sinh hình thành những năng lực của thế kỷ 21 - trong đó có năng lực tự học – sẽ giúp học sinh chuẩn bị cho việc đáp ứng với những thay đổi và thích ứng với những ngành nghề trước nay chưa hề tồn tại.