Câu chuyện giáo dụcCâu chuyện giáo dục

(Kể chuyện cho bé) Hồ Nguyên Trừng - Ông tổ nghề đúc súng thần công

Đăng ngày 06/11/2017 07:52
Câu chuyện: Hồ Nguyên Trừng - Ông tổ nghề đúc súng thần công
Thể hiện: Trần Đức Toàn, Lớp 10A8

Download!

Vào cuối thế kỉ XIV, triều Trần trở nên ruỗng nát, lung lay tận gốc rễ. Nhân hoàn cảnh đó, Hồ Quý Ly, một quý tộc có tầm ảnh hưởng trong triều đã lấn át dần quyền lực nhà Trần. Đến năm 1400, Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần, lên ngai vàng, đổi quốc hiệu là Đại Ngu, lập ra một vương triều mới-triều Hồ. Hồ Quý Ly vốn có tổ tiên là người họ Hồ ở đất Quỳnh Lưu(Nghệ An), sau chuyển ra Thanh Hoá. Ông có hai người con: Hồ Nguyên Trừng và Hồ Hán Thương đều là những bậc dũng tướng.

Chuyện kể rằng, Hồ Quý Ly muốn lập con thứ Hồ Hán Thương làm Thái tử, bèn thăm dò ý Hồ Nguyên Trừng bằng cách ra câu đối:
-Hòn đá lạ bằng nắm tay này, có lúc làm mây làm mưa để nhuần thấm sinh dân.

Nguyên Trừng khiêm tốn trả lời:
-Cây thông nhỏ mới ba tấc kia, ngày sau làm rường cột để chống nâng xã tắc.

Hồ Quý Ly lấy làm mừng vì người con trai trưởng vừa hiếu thuận, lại không màng danh lợi. Ông làm vua chưa được một năm thì nhường ngôi cho Hồ Hán Thương, còn mình làm Thái thượng hoàng.

Năm 1401, sau khi lên ngôi, Hồ Hán Thương phong anh trai làm Tả tướng quốc. Trong thời gian giữ chức, Hồ Nguyên Trừng rất quan tâm đến việc thành lập các quan xưởng chế tạo vũ khí. Các thợ giỏi khắp nơi được mời về kinh thành tham gia.
Nhận thấy trang bị của binh lính nhà Hồ còn quá thô sơ, Hồ Nguyên Trừng tự hỏi: “Hỏa pháo của các nước Tây Dương có điều gì đặc biệt mà lại có sức mạnh đến như vậy ?”

Thế là ông không quản ngày đêm mày mò, nghiên cứu và cải tiến thành công loại hỏa pháo cũ thành hai loại súng mới gọi là thần cơ và thần cơ sang pháo
Súng thần cơ của Hồ Nguyên Trừng có đầy đủ các bộ phận cơ bản của loại súng thần công. Nòng súng là một ống đúc bằng sắt hoặc bằng đồng. Phía đuôi súng được đúc kín, có bộ phận ngòi cháy ở chỗ nhồi thuốc nổ. Súng thấn cơ có thể mang vác dễ dàng.
Sau khi sản xuất xong, Hồ Nguyên Trừng cho bắn thử nghiệm và thấy rằng hiệu quả của loại súng này rất lớn. Nó có thể bắn xa và tiêu diệt mục tiêu trong khoảng 700 mét.

Ngoài ra, Hồ Nguyên Trừng còn cho chế tạo loại thần cơ pháo sang gọi là “thần cơ pháo”. Thần cơ sang pháo thực chất là súng thần công cỡ lớn có thể được đặt trên thuyền hoặc trên xe nên rất cơ động.

Không chỉ dừng lại ở thành công này, Hồ Nguyên Trừng còn tiếp tục cải tiến thuyền chiến cũ thành loại thuyền có hai tầng : tầng dưới dành cho người chèo, tầng trên dành cho lính chiến có thể di chuyển dễ dàng trên thuyền.

Từ năm 1401 trở đi, mối bang giao giữa nước ta với nhà Minh ngày càng trở nên căng thẳng. Nhà Minh không hề che giấu ý đồ xâm lược của mình. Sang năm 1405, nhà Minh đem quân sang xâm lấn vùng phía Bắc nước ta, nhà Hồ bèn triệu tập hội nghị bàn cách đối phó với quân giặc.
Tại hội nghị, có người khuyên nên đánh. Thấy vậy, Hồ Nguyên Trừng đứng lên mạnh dạn tâu:
-Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo thôi.

Thái thượng hoàng một thoáng sa sầm nhưng rồi bật cười và nói:
-Ngươi quả thật có con mắt tinh tường.
Tin từ biên ải báo về mỗi ngày thêm dồn dập. Giặc Minh đang ráo riết chuẩn bị cho cuộc chiến tranh xâm lược. Không khí ở kinh thành nóng lên từng ngày, dân chúng cũng hối hả tích trữ lương thực.
Nhằm ngăn bước quân thù từ phía bắc tràn xuống, nhà Hồ cho dân binh đóng cọc chặn vùng sông Bạch Hạc(Phú Thọ). Đồng thời, hạ lệnh cho nhân dân các vùng gần đường lớn thông từ phía bắc xuống kinh thành Thăng Long phài phá bỏ cây lúa khi có giặc đến. Còn dân phu thì lo việc đắp thành Đa Bang(Ba Vì, Hà Nội).

Cuối năm 1406, quân Minh vượt Lạng Sơn đánh về Đông Đô(Thăng Long). Đầu năm 1407, chúng vượt sông Hồng đánh vào thành Đa Bang. Quân nhà Hồ liều chết cố thủ nhưng cuối cùng tuyến phòng ngự bị vỡ. Quân Minh tiến vào Đông Đô, cướp phá của cải, phá hoại cung điện. Lửa cháy ngùn ngụt khắp kinh thành…
Mất Đông Đô nhưng Hồ Nguyên Trừng vẫn cương quyết chống trả địch đến cùng. Ông tập hợp binh lính dưới trướng tổ chức tập kích quân giặc. Quân nhà Minh phần vì không hợp khí hậu nên ốm đâu hàng loạt, phần bị quân đội của Hồ Nguyên Trừng với trang bị vũ khí hiện đại tấn công nên rất khốn đốn. Chúng buộc phải rút quân về Hàm Tử(Hưng Uyên).

Quân Minh sau khi củng cố lực lượng, huy động tổng lực tấn công quân nhà Hồ. Lúc này, thế giặc quá mạnh, Hồ Nguyên Trừng thua trận ở Hàm Tử buộc phải cùng Hồ Quý Ly rút về cố thủ ở thành Tây Đô(Vĩnh Lộc, Thanh Hoá) để tính kế lâu dài.
Ngờ đâu, một số quân tướng nhà Hồ đã đầu hàng quân Minh, dẫn đường cho chúng truy đuổi ráo riết. Nhiều tướng nhà Hồ bị bắt. Hồ Nguyên Trừng cũng rơi vào tay giặc ở cửa biển Kỳ La (Kỳ Anh, Hà Tĩnh) và bị đưa về Trung Quốc cùng cha và em mình.

Biết Hồ Nguyên Trừng là nhà kĩ thuật quân sự tài năng, nhà Minh đã giữ ông lại và thuyết phục ông trông coi việc chế tạo vũ khí ở các quan xưởng. Phần vì tính mạng cha và em, phần vì không còn con đường nào khác, ông buộc phải đồng ý ở lại đất Trung Quốc.

Là tướng của phía đối địch, lại là con trưởng Hồ Quý Ly nhưng sau này quân Minh vẫn một mực kính trọng và thán phục tài năng của Hồ Nguyên Trừng. Trong Vân Đài loại ngữ, Lê Quý Đôn có nhắc đến tình tiết: “quân Minh khi làm lễ tế súng đều phải tế Trừng”.

Cuối đời, nhớ về quê hương, Hồ Nguyên Trừng viết tập Nam Ông mộng lục ghi lại sự tích về một số nhân vật lịch sử thời Lý-Trần. Ông mất và được an táng tại Trung Quốc.

HẾT.

 

Câu chuyện bạn Trần Đức Toàn vừa kể nằm trong Dự án Sách nói của Vinschool, được triển khai trong hội sách Bookfair 2017: Đây là dự án bao gồm các câu chuyện cổ tích Việt Nam và Thế giới, truyện ngụ ngôn… được đọc, kể lại và thu âm bởi chính học sinh Vinschool. Trong đó, 50% các câu chuyện sẽ được kể bằng tiếng Anh. Sách nói sẽ được phát hành trên website của Nhà trường để Phụ huynh khối Mầm non và Tiểu học có thể bật cho con nghe, đồng thời Vinschool sẽ dành tặng cho trẻ em các trường khiếm thị như một dự án xã hội của các bạn học sinh.