Câu chuyện giáo dụcCâu chuyện giáo dục

(Kể chuyện cho bé) Phạm Ngũ Lão – Người đan sọt Phù Ủng

Đăng ngày 07/11/2017 10:43

Câu chuyện: Phạm Ngũ Lão – Người đan sọt Phù Ủng

Thể hiện: Nguyễn Hương Ly, Lớp 10A8

Download!

Phạm Ngũ Lão sinh năm 1255, tại làng Phù Ủng (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Gia cảnh nghèo khó, cha chẳng may mất sớm, người mẹ tảo tần nuôi ông khôn lớn từng ngày. Càng lớn, chàng trai nghèo làng Phù Ủng càng tỏ rõ chí khí phi thường.

          Có lần, làng tổ chức khao vọng một ông Tiến sĩ, cả làng đều kéo đến mừng. Riêng Phạm Ngũ Lão không đến. Người mẹ lấy làm lạ mới hỏi con cơn cớ, Phạm Ngũ Lão đáp: “Thưa mẹ, chỉ làm trai phải lập công danh rạng rỡ cho non sông mà con chưa lập được bằng người. Giờ đi mừng người ta, con thấy hổ thẹn lắm.” Phạm Ngũ Lão thường theo các trai tráng trong làng luyện tập côn quyền. Vốn nhanh nhẹn và chăm chỉ rèn luyện, chẳng mấy chốc Ngũ Lão đã trở thành người giỏi vô nhất trong đám đinh tráng ở làng. Nhà nghèo không có tiền mua sách, Ngũ Lão tìm đến các bác lão nho trong làng mượn sách về tự học. Các lão nho quý nết ham học của anh nên thường giữ lại trò chuyện và chỉ bảo rất tận tình. Thương mẹ già ngày một đau yếu, Ngũ Lão lăn lưng làm đủ mọi việc để kiếm kế sinh nhai. Nhà ở sát đường cái nên ngày ngày anh thường ngồi bên vệ đường cạnh nhà vót nan, đan sọt để đem bán. Một hôm, có đoàn người ngựa của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn kéo qua làng. Mọi người đổ ra xem chật kín đường, riêng Ngũ Lão vẫn cắm cúi ngồi đan sọt. Lối hẹp, ngựa, võng chật đường, người xem chen lấn, quân lính rất chật vật để mở lối cho đoàn ngựa, xe phía sau. Thấy một người cắm cúi đan sọt, quân lính ra sức thét đuổi nhưng người đó như không nghe thấy gì. Đám lính bực tức lấy giáo đâm vào đùi kẻ ngang ngạnh ấy. Mặc cho máu chảy đầm đìa, Ngũ Lão vẫn tiếp tục công việc. Quân lính đang không biết phải làm sao thì kiệu của Hưng Đạo Đại Vương đi tới. Thấy chuyện lạ lùng, Hưng Đạo Vương gặng hỏi: “Đùi nhà ngươi bị đâm như thế mà không biết đau sao?” Phạm Ngũ Lão như choàng tỉnh, đứng dậy chỉnh trang quần áo, chắp tay thưa: “Bẩm đại vương, kẻ quê mùa đang mải nghĩ mấy điều trong binh thư nên không hay biết chuyện xung quanh. Xin đại vương rộng lòng xá tội!”


          Thấy chàng trai tướng mạo khôi ngô, ăn nói đĩnh đạc, Vương mới hỏi tên và vài chuyện binh cơ mưu lược. Hỏi câu nào, Phạm Ngũ Lão cũng đều ứng đáp trôi chảy. Vương gật gù, tỏ vẻ hài lòng, rồi truyền quân lính rít thuốc cầm máu cho chàng trai. Đoạn, Vương chậm rãi hỏi: “Ta đang trên đường tới bến Bình Than dự bàn việc nước. Ngươi thông thạo binh thư làm vậy chẳng hay có muốn dốc lòng phò vua giúp nước hay không?” Phạm Ngũ Lão cúi đầu thưa: “Bẩm, đó cũng là sở nguyện bấy lâu của kẻ áo vải này.” Hưng Đạo Vương gật vù, đưa ông về kinh và thu nạp làm gia tướng. Hưng Đạo Vương có người con gái nuôi vô cùng xinh đep là Anh Nguyên quận chúa. Quận cháu giỏi cung kiếm lại thạo tiếng của người Mông Thát. Vương thường bảo với mọi người: “Anh Nguyên là bậc tài nữ xưa nay hiếm, người thường tất không thể xứng đôi phải lứa.” Thấy Ngũ Lão có chí khí hơn người, Vương bèn đem con gái yêu gả cho anh. Ngày ngày, Hưng Đạo Vương dốc tâm sức truyền dạy binh thư, võ nghệ cho con rể. Nhìn viên tướng trẻ ngày một trưởng thành, Hưng Đạo Vương rất đỗi vui mừng: “Ngũ Lão không màng tư lợi, tính tình lại điềm đạm. Người làm tướng như vậy, về sau đánh, giữ đều có thể trông cậy được.” Ít lâu sau, Hưng Đạo Vương tâu xin với vua Trần, tiến cử Phạm Ngũ Lão làm Điện tiền chỉ huy sứ. Vua nghe danh Ngũ Lão từ trước, lại tin tưởng con mắt nhìn người của Hưng Đạo Vương nên chuẩn y ngay. Lệnh vua ban ra không ai dám không nghe, nhưng trong đám quân cấm vệ lúc bấy giờ có nhiều người tỏ ý không phục: “Một kẻ xuất thân hàn vi áo vải, lại chưa từng lập chiến tích ngoài sa trường, cớ gì lại được chỉ huy anh em ta.” Họ xin vua Trần cho tỉ thí. Nhà vua chấp thuận và cho hai bên mấy tháng để chuẩn bị. Phạm Ngũ Lão xin phép trở lại quê nhà. Ngày ngày, anh ra đồng tập cưỡi ngựa, phóng lao, ném giáo… Anh còn cho đầy cát vào hai ống quần rồi ra cái gò cao ở đầu làng tập nhảy. Anh tập chăm chỉ đến nỗi cái gò ấy sạt cả một góc. Hết hạn nghỉ, Ngũ Lão y hẹn về triều. Sân Giảng Võ Đường hôm ấy đông nghịt người xem. Năm sáu lính cấm vệ quay anh vào giữa và lần lượt tung ra các đòn hiểm hóc. Phạm Ngũ Lão di chuyển nhanh thoăn thoắt, khiến cho đám lính kia không tài nào đánh trúng. Khi đám lính đã thấm mệt, Ngũ Lão mới nhẹ vung một đường quyền, lanh lẹ mà dứt khoát. Đám lính nhất loạt dính đòn, ngã lăn ra đất. Lúc này tất cả mới chắp tay chịu phục. Từ đó, lính cấm vệ đều một lòng kính trọng và tuân mệnh vị chủ tướng trẻ tuổi.

          Lúc này, giặc Mông Nguyên đang ngấp nghé ngoài bờ cõi. Phạm Ngũ Lão càng ra sức luyện binh, vỗ về quân tướng. Vị chủ tướng tuy còn trẻ tuổi nhưng đã biết rèn binh có kỉ luật lại đối đãi với binh lính thân tình như người trong nhà khiến trên dưới đều nể phục. Tương truyền, sau giờ luyện quân, Phạm Ngũ Lão thường chia quân thành hai đội. Ở giữa, ông cho đào một cái hố đặt quả cầu da. Trong quả cầu lại cho nhét 100 đồng vào làm giải. Khi chiêng trống nổi lên, hai phe xông vào vật cầu và tìm cách ném quả cầu da của phe đối phương. Đội nào ném được nhiều lượt hơn sẽ giành phần thắng.

          Năm 1284, Hưng Đạo Vương cắt cử những tướng giỏi nhất lên trấn giữ vùng biên ải. Phạm Ngũ Lão được giao trọng trách bố trí quân phòng vệ vùng Đông Bắc. Đây là hướng tấn công chính diện của quân phòng vệ quân Thoát Hoan khi tiến đánh nước ta. Sau khi chặn giặc quyết liệt ở các cửa ải Nội Bàng, Chi Lăng (Lạng Sơn), ông theo kế sách của Hưng Đạo Vương rút quân an toàn về Vạn Kiếp. Quân Nguyên đang thế thương phong, đánh xuống như chẻ tre. Đạo quân của Toa Đô từ Chiêm Thafnhd đánh ra phía Bắc, phá vỡ ải Nghệ An tràn về Thanh Hóa. Khi ấy, Phạm Ngũ Lão lại lãnh ấn tiên phong trong đội quân của Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải tiến vào Thanh Hóa. Ông cùng Chiêu Minh Vương chặn đứng đội quân này, không cho chúng có cơ hội hợp quan với Thoát Hoan. Thời cơ phản công đã tới, sau chiến thắng Hàm Tử đập tan đội hải thuyền hùng hậu của Nguyên soái Toa Đô, Hưng Đạo Đại Vương quyết định tập kích Chương Dương. Phạm Ngũ Lão dẫn dầu đoàn thuyền nhẹ xông thẳng vào hạm thuyền của quân Nguyên. Đoàn thuyền cảm tử áp sát các thuyền giặc. Những tiếng nổ kinh thiên động địa vang lên. Cả biển lửa trùm lên toàn bộ đội hình thuyền giặc. Với khí thế nuốt Ngưu Đẩu, Phạm Ngũ Lão cùng với các dũng sĩ xông lên thuyền địch. Trong phút chốc, toàn bộ các hạm thuyề, quân lính của giặc ở Chương Dương đã tan tành, chỉ còn một mình tướng Nguyên A Thích lọt được về Thăng Long. Thoát Hoan bỏ kinh thành Thăng Long tháo chạy. Phạm Ngũ Lão được lệnh dẫn quân mai phục ở ải Nội Bàng (Lạng Sơn). Tàn quân Mông Thát lại được một phen táng đởm kinh hồn dưới sự truy kích của viên dũng tướng nhà Trần. Đội quân do Phạm Ngũ Lão quản lĩnh vô cùng thiện chiến, đánh đâu thắng đó, danh tiếng vang dội khắp một cõi giang sơn Đại Việt. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ ba (1287 – 1288), một lần nữa, ông lại nhận lệnh chặn đường rút lui của Nguyên soái Thoát Hoan. Trong những năm sau này, Phạm Ngũ Lão nhiều lần cất quân chinh phạt Ai Lao, Chiêm Thành. Vua Trần đặc biệt ưu ái  vị dũng tướng, ban cho ông phủ đệ ngay trong vườn cau ở kinh thành để tiện bề gặp mặt. Khi Phạm Ngũ Lão mất, vua Trần Minh Tông thương tiếc cho bãi triều năm ngày để tưởng nhớ bậc lương đống của triều đình. Đó là một ân điển đặc biệt thời bấy giờ, ngay cả vương hầu nhà Trần cũng ít người được hưởng.

          Dân làng Phù Ủng dựng đền thờ trên nền nhà cũ để tưởng nhớ vị danh tướng tài đức. Người làng Phù Ủng ra Thăng Long làm ăn cũng rước theo bài vị của ông để thờ vọng ở đền Phù Ủng (25 Lý Quốc Sư, Hà Nội). Trong đền có đôi câu đối cổ ca ngợi tài đức và sự nghiệp hào hùng của ông:

            Văn thi thao lược, thiên cổ tịnh hiền hào, dược thạch minh bi, hải hồ vịnh sử.

            Mông – Thát, Chiêm – Lao, nhất thời giai úy phục, Trần triều kì thích, Việt quốc lưu danh.

          Tạm dịch:

            Văn thơ thao lược, muôn thuở ngợi hùng tài, lời răn khắc đá, biển sông ca vịnh.

            Nguyên – Mông, Chiêm – Lào, một thời đều úy phục, triều Trần ghi công, sử Việt lưu danh.

HẾT.

 

Câu chuyện bạn Nguyễn Hương Ly vừa kể nằm trong Dự án Sách nói của Vinschool, được triển khai trong hội sách Bookfair 2017: Đây là dự án bao gồm các câu chuyện cổ tích Việt Nam và Thế giới, truyện ngụ ngôn… được đọc, kể lại và thu âm bởi chính học sinh Vinschool. Trong đó, 50% các câu chuyện sẽ được kể bằng tiếng Anh. Sách nói sẽ được phát hành trên website của Nhà trường để Phụ huynh khối Mầm non và Tiểu học có thể bật cho con nghe, đồng thời Vinschool sẽ dành tặng cho trẻ em các trường khiếm thị như một dự án xã hội của các bạn học sinh.