Câu chuyện giáo dụcCâu chuyện giáo dục

Trẻ em Nhật được giáo dục về tương thân tương ái như thế nào?

Đăng ngày 06/12/2016 02:58

Ngày đầu tiên đến trường của các em bé lớp 1, các Phụ huynh cảm thấy rất ấm áp và yên tâm khi mỗi em đều được một anh hoặc chị lớp trên ra đón và hướng dẫn tất cả mọi thủ tục, đường đi, cách ra sân khấu, cách chào và về chỗ như thế nào. Các em lớp trên có thể là lớp 3, lớp 4 nhưng tác phong, thái độ rất chững chạc, vô cùng lễ phép. Các em học sinh ấy thể hiện một sự tận tụy rất “Nhật Bản”.


Trẻ em Tiểu học đến trường bắt đầu một ngày mới.
Và khi thời tiết trở nên ấm hơn sau mùa hoa anh đào, nhiều em học sinh Tiểu học lớp 2,3,4,5,6 có thể dành thời gian đến trường sớm và đứng chào, đón các em lớp 1 (ichi-nen sei) cũng như chào tất cả các học sinh đến trường mỗi ngày ở ngay cổng trường. Với chiếc mũ vàng đặc trưng (Kiroi boushi) dành riêng cho các em học sinh năm đầu tiên ở trường Tiểu học, các em là đối tượng quan tâm hàng đầu.
Các em bé lớp 1, vừa kết thúc những năm học ở trường mẫu giáo, còn quá bé để nhớ được phải mang những gì vào trường, phải cất ở đâu, phải đi giày trong nhà (uwabaki) khi vào lớp, phải chuẩn bị áo trắng nhà bếp (hakui) để phục vụ bữa ăn trưa cho các bạn… Đầu giờ học, các anh chị lớp trên thường giúp các em mọi việc rồi mới trở về lớp học. Rất kì lạ là các em lớp 2,3,4,5,6 dù ra đón các em lớp 1 và giúp các em lớp 1 rất nhiều nhưng vẫn luôn miệng “cảm ơn” và chào hỏi rất lễ phép các bậc phụ huynh đưa đón con buổi sớm (trong thời gian đầu mới nhập học).

Học sinh các lớp 2,3,4,5,6 đứng ở cổng đón các em học sinh lớp 1.
Học được hơn 1 tháng, các em học sinh bé nhất cũng đã được giáo dục ngay việc thay phiên nhau đưa thức ăn cho các bạn cùng lớp trong buổi ăn trưa. Các em biết đeo khẩu trang, mặc áo trắng nhà bếp và học cách đẩy xe thức ăn đi phục vụ các bạn để cảm nhận về tinh thần phục vụ cộng đồng, khả năng quán xuyến công việc dù chỉ mới lên 6 tuổi. Và bài tập Kokugo (quốc ngữ, tức tiếng Nhật) của các em sau đó sẽ có phần câu hỏi: “Em sẽ trả lời như thế nào khi được các bạn phục vụ thức ăn trưa?”. Câu trả lời là: “Em xin cảm ơn các bạn đã giúp em!”.
Cách đây 9 tháng, một clip được truyền trên mạng đã kịp ghi lại khoảnh khắc vô cùng xúc động ở một trường Mẫu giáo Nhật Bản; một em bé không thể vượt qua đến 4 lần cuộc thi nhảy cao cuối năm đã được các bạn cùng lớp động viên bằng cách quây thành vòng tròn xung quanh em bé, cổ vũ nhiệt thành cho em (nguồn: http://news.zing.vn). Câu chuyện ấy chúng ta có thể thấy hàng ngày ở bất kì đâu trên nước Nhật. Một em lớp 1 vì xách nặng quá, bị ngã, ngay lập tức, anh hoặc chị nào đó ở lớp trên sẵn sàng ra đỡ em dậy và điều đáng chú ý là “dỗ dành” em bé rất chu đáo. Người Nhật nghiêm khắc trong rèn luyện ý chí tự lực tự cường cho trẻ em ngay từ khi còn bé, nhưng họ hoàn toàn không quên giáo dục cách sống tinh tế, tận tụy, biết an ủi dỗ dành và chịu đựng nỗi lo buồn của người khác. Đó là sự trưởng thành của một nền giáo dục lớn.
Trẻ em Nhật được dạy về lòng thông cảm, sự tương ái nhất quán, bởi vậy, họ trường kì tạo ra những thế hệ người Nhật lấy quốc dân làm động lực phấn đấu, xây dựng, những thế hệ trân trọng kỉ luật, lễ giáo và biết cách biến tình yêu thương thành kỉ luật.

Lê Thị Thanh Tâm
Nguyên Giám đốc Chương trình Ngữ văn, Hệ thống Giáo dục Vinschool