Tin tứcTrung học

Vinschool học hỏi được gì từ thành công của Giáo dục Singapore? – Phần 1 (Ban lãnh đạo Vinschool thực hiện)

Đăng ngày 21/04/2016 11:28
Vào năm giành được độc lập 1965, Singapore chỉ là một đảo quốc nhỏ bé, nghèo nàn tài nguyên, trình độ dân trí thấp, thu nhập bình quân đầu người hàng năm chỉ là 400 USD. Sau 50 năm, ngày nay Singapore đã trở thành một nước phát triển công nghiệp hiện đại, một trung tâm thương mại, tài chính và vận chuyển hàng hóa tầm cỡ thế giới với thu nhập đầu người hơn 60.000 USD, đứng thứ 3 trong những nước có thu nhập bình quân đầu người cao nhất trên thế giới, vượt qua cả những cường quốc như Mỹ và Nhật bản.

Vậy điều gì đã mang lại thành công cho Singapore?

Nền giáo dục thực chất và hiệu quả đã đóng vai trò then chốt trong sự thành công của Singapore. Đầu tháng 4.2016, Ban lãnh đạo và 20 thầy cô giáo Vinschool đã có dịp sang học hỏi trực tiếp với Học viện Giáo dục Quốc gia và các trường phổ thông, mầm non của Singapore để tìm hiểu các bài học này và tìm cách chủ động ứng dụng trong môi trường Vinschool.

Ban lãnh đạo và 20 thầy cô giáo Vinschool trong chuyến thăm Trường phổ thông Horizon tại Singapore

PHẦN 1: CHÍNH PHỦ VÀ CÁC QUYẾT SÁCH TRONG GIÁO DỤC
1. Các cuộc cải cách giáo dục với tầm nhìn dài hạn và mục tiêu cụ thể 
Trong 50 năm qua, Singapore đã 3 lần cải cách giáo dục với mục tiêu hết sức cụ thể gắn với lộ trình của chiến lược cải cách kinh tế của đất nước. 

Trong giai đoạn đầu (1965-1978), mục tiêu của ngành giáo dục chỉ dừng ở mức đào tạo “công dân có ích”. Thị trường lao động được cung cấp nhân lực chăm chỉ, trung thực với chi phí nhân công thấp. 

Trong giai đoạn 2 (1979-1996), Singapore tiến hành cải cách giáo dục với mục tiêu “chú trọng hiệu quả”. Chính phủ đặc biệt thúc đẩy việc phân luồng sớm học sinh ngay từ bậc trung học, thiết kế lộ trình giáo dục phân hóa để đào tạo lực lượng lao động có tay nghề, sinh viên kỹ thuật và khoa học, ra trường có thể làm việc ngay. Cùng lúc đó, chính phủ cung cấp giáo trình chuẩn và triển khai hệ thống test, exam tập trung cho mọi cơ sở giáo dục. Giai đoạn chuẩn hóa, tập trung này đã giúp cho nền giáo dục Singapore đạt được những kết quả khả quan, vào những năm 90, sinh viên Singapore luôn ở top đầu các kỳ thi toán và khoa học thế giới. Đồng thời thị trường lao động (đặc biệt với những ngành kỹ thuật, lắp ráp…) được cung cấp nhân lực có tay nghề cao, năng suất lao động cao với một chi phí hợp lý. 

Trong giai đoạn 3 (1997 đến nay), giáo dục Singapore chuyển hướng mạnh mẽ, với mục tiêu “linh hoạt, sáng tạo trên nền tảng kinh tế tri thức”. Ngay sau khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, chính phủ đã ý thức rõ sự rủi ro khi nền kinh tế Singapore mang tính chuyên môn hóa quá cao, phụ thuộc quá nhiều vào việc sản xuất thiết bị điện tử và xuất nhập khẩu. Chính phủ xác định cần tạo ra một thế hệ lao động mới có khả năng tư duy, dự báo tương lai và chủ động thích ứng. 

Năm 1997, Thủ tướng Goh Chok Tong Singapore khởi xướng tầm nhìn “Thinking School, Learning Nation” (Nhà trường tư duy, Quốc gia học tập) như một quyết sách về đổi mới giáo dục. “Nhà trường tư duy” là nơi mà tư duy sáng tạo, niềm say mê học tập suốt đời và tinh thần phụng sự tổ quốc của học sinh được kích thích ngay từ tuổi nhỏ. “Quốc gia học tập” mang khát khao trong đó học tập được coi là văn hóa quốc gia, mọi tầng lớp xã hội đều dồi dào tính sáng tạo và đổi mới. Vào năm 2004, Thủ tướng Lee Hssien Loong công bố chiến lược “Teach Less, Learn More” (TLLM - Dạy ít để Học nhiều ). Chính phủ đã khuyến khích tư duy sáng tạo và phân quyền nhiều hơn cho các trường, giáo viên được yêu cầu dành tới 20% thời gian để chủ động phát triển giáo án, kế hoạch bài giảng. Để thực hiện quyết sách này, giáo viên phải chuẩn bị nhiều hơn, lên kế hoạch chi tiết hơn, phát triển nhiều tình huống, và tự học hỏi liên tục để thay đổi cách dạy học phù hợp với các học sinh. 

Các học sinh Singapore trong giờ nghỉ trưa tại Căng – tin của Trường.

2. Chỉ tuyển chọn người giỏi và đãi ngộ khác biệt cho những người giỏi nhất 
Song song với tầm nhìn chiến lược, điểm cốt lõi của giáo dục Singapore là tuyển chọn giáo viên giỏi và dạy học sinh kỹ năng vận dụng những kiến thức đã được học vào cuộc sống. Hiện tại có 27,000 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy cho 520,000 học sinh ở 355 trường phổ thông. 

Nghề giáo là một nghề được kính trọng tại Singapore, và Chính phủ chỉ tuyển chọn người giỏi nhất, theo đó chỉ có 30% các học sinh trung học giỏi nhất có cơ hội được học ngành sư phạm. Cử nhân sư phạm sau khi được nhận vào trường sẽ được trả mức lương khởi điểm khá cạnh tranh. Vào năm 2009, các giáo viên mới vào nghề dưới 3 năm được trả mức trung bình là $43,563/năm và có thể được tăng lương tới $77,693/năm trong sự nghiệp của mình. Mức này được cho là hấp dẫn ngang với các kỹ sư, và hơn cả mức lương giáo viên tại các nước OECD. Đồng thời, để giữ được giáo viên giỏi, Chính phủ đưa ra chính sách trả khoản thưởng “trung thành” cho các giáo viên đã trụ lại với nghề được ít nhất 3-5 năm. Khoản thưởng này dao động từ $10,000 đến $36,000 tùy vào trình độ của giáo viên.

Điểm thành công nhất trong việc phát triển chất lượng giáo viên của Singapore chính là khâu đào tạo theo lộ trình thăng tiến và chế độ đãi ngộ theo năng lực người giáo viên. 

Ngay khi vào nghề, mỗi giáo viên có 3 lựa chọn cho lộ trình thăng tiến: làm giáo viên giỏi, làm quản lý và làm chuyên gia giáo dục. Mỗi lộ trình đều có 13 bậc tay nghề, từ mức nền tảng cho tới chuyên gia cao cấp. Sau khi đã chọn được lộ trình thăng tiến, giáo viên sẽ có lộ trình đào tạo và kèm cặp tương ứng. Trung bình, mỗi giáo viên được yêu cầu tham gia khoảng 100 giờ bồi dưỡng nghiệp vụ hàng năm. Giáo viên cũng được yêu cầu dành nhiều thời gian cho các hoạt động ngoài công tác dạy học bao gồm cả các phong trào thiện nguyện, nghệ thuật và thể thao tại trường. 


Hình 1: Ba lộ trình thăng tiến của người giáo viên Singapore

Về cơ chế thu nhập, việc tăng lương hàng năm chỉ được thực hiện trong 3 năm đầu, sau đó việc tăng lương chỉ được thực hiện khi giáo viên được bổ nhiệm lên vị trí cao hơn hoặc được nâng bậc tay nghề. Việc bổ nhiệm hoặc nâng bậc cho giáo viên được thực hiện công khai và minh bạch hàng năm trên cơ sở sử dụng hệ thống đánh giá hiệu quả giáo dục EPMS (Educational Performance Management System), theo đó giáo viên được đánh giá năng lực trong 3 lĩnh vực: thực hành sư phạm, năng lực lãnh đạo và phát triển cá nhân. Nhà trường cũng tiến hành các khảo sát 360 với giáo viên. Vào đầu mỗi năm học, giáo viên cần phải xác định mục tiêu cá nhân, và vào kỳ đánh giá, họ cần chứng minh sự tiến bộ của mình so với mục tiêu đã đề ra. 


Hình 2: Tham chiếu mẫu đánh giá EPMS với giáo viên

Các nhà lãnh đạo Singapore hiểu rất rõ sự thất bại của nhà trường bắt nguồn từ một Ban giám hiệu năng lực kém cỏi. Chính vì vậy, một trong những yếu tố then chốt cho thành công của giáo dục Singapore là hệ thống phát hiện sớm tài năng quản lý. EPMS là một trong những công cụ hữu hiệu để phát hiện những giáo viên trẻ có khả năng quản lý, những người tích cực năng nổ với các phong trào của trường và những người có khả năng gây ảnh hưởng sâu sắc trong việc tạo dựng một không khí khát khao học tập và đổi mới. Những giáo viên này trước hết được giao kiêm nhiệm thêm các dự án bên cạnh nhiệm vụ dạy học. Họ tiếp tục nhận thêm nhiều dự án thử thách và được bổ nhiệm trưởng nhóm, trưởng bộ môn… Khi đủ độ chín, họ sẽ được gửi đi đào tạo một khóa học 6 tháng về Lãnh đạo và quản lý giáo dục tại Học viện Giáo dục Quốc Gia Singapore NIE. 

Theo lộ trình thăng tiến của nghề quản lý, họ có thể lên được tới Hiệu trưởng hoặc Tổng hiệu trưởng. Người Hiệu trưởng của trường Singapore cần thành công cả trên lĩnh vực dạy học và quản lý, nhưng trên hết họ cần có tầm nhìn, khả năng tự điều chỉnh, thích ứng linh hoạt để phù hợp với môi trường liên tục vận động và thay đổi. Mức lương của Hiệu trưởng có thể cao gấp 3 đến 5 lần mức lương của một giáo viên, phụ thuộc vào năng lực của người Hiệu trưởng. 


Hiệu trưởng Trường Tiểu học Temasek (Singapore) chia sẻ với đoàn các thầy cô trường Vinschool về kinh nghiệm trong việc phát triển năng lực “lãnh đạo tự thân” của học sinh tại đây

3. Chương trình giáo dục thực tế và phân luồng sớm 
Chương trình giáo dục của Singapore được thiết kế linh hoạt, có tính hướng nghiệp sớm, phù hợp với năng lực của nhiều đối tượng học sinh với đặc điểm chung là phát triển năng lực toàn diện, trong đó đặc biệt chú trọng phát triển tiếng Anh, kỹ năng thực hành và kỹ năng xã hội cho học sinh. Chương trình giáo dục STEM (Science, Technology, Engineering and Math) cũng được triển khai mạnh mẽ tại Singapore nhưng không thay thế được các nền tảng toàn diện của giáo dục nhân văn, giáo dục nghệ thuật và kỹ năng sống. 

Chương trình giáo dục mầm non áp dụng cho trẻ em từ 3 đến 6 tuổi và được thực hiện qua hệ thống các nhà trẻ, mẫu giáo và các trung tâm chăm sóc trẻ em. Ngay từ bậc Mầm non, chương trình đã đặt trọng tâm vào Anh ngữ. 
Chương trình tiểu học kéo dài trong 6 năm. Trong 4 năm đầu tiên, học sinh học cùng một chương trình nền tảng toàn diện, trong đó tiếng Anh chiếm tới 35% thời lượng học tập, Toán chiếm 23%, hai môn Thể chất và Nghệ thuật chiếm 15% thời lượng học tập. Hết 4 năm, học sinh sẽ được phân luồng và xếp vào từng lớp phù hợp với năng lực và sở thích để phát triển tối đa tiềm năng của từng em. Hết lớp 6 các em phải thi tốt nghiệp tiểu học (PSLE). 


Hình 3: Thời khóa biểu của học sinh Tiểu học từ lớp 1-lớp 4

Với kết quả PSLE, tùy theo năng lực của mình mà học sinh có thể chọn học hệ cấp tốc, hoặc hệ bình thường văn hóa, hệ bình thường kỹ thuật để lấy bằng GCE “O”. Dù học ở hệ nào, khoảng 75% nền tảng của trung học cơ sở là giống nhau và đều bao gồm tiếng Anh (15%), tiếng mẹ đẻ (15%), Toán (15%), Khoa học (15%), Nghệ thuật – Thể chất – Đạo đức (15%). Thời lượng còn lại học sinh sẽ học tập phân hóa tập trung các môn Kỹ thuật, Công nghệ, hoặc Lịch sử, Địa lý, KHXH&NV tùy vào hệ giáo dục mà mình lựa chọn. 


Hình 4: Thời khóa biểu tham khảo của học sinh Trung học cơ sở

Sau khi có được bằng GCE “O”, học sinh có thể tiếp tục học Trung học phổ thông hoặc theo hệ Cao đẳng kỹ thuật. Hoàn tất chương trình Trung học phổ thông, học sinh sẽ thi lấy bằng GCE "A". Chương trình Trung học phổ thông tiếp tục được phân hóa sâu giữa các hệ cấp tốc, văn hóa và kỹ thuật, tuy nhiên dù ở hệ nào, chương trình cũng phải đảm bảo cho học sinh có nền tảng phát triển toàn diện bao gồm tiếng Anh, tiếng mẹ đẻ, Toán học, Đạo đức, Thể chất và Nghệ thuật. 


Hình 5: Thời khóa biểu tham khảo của học sinh Trung học phổ thông

Lời kết: Có thể nói rằng với tầm nhìn giáo dục dài hạn, chính sách trọng dụng nhân tài và chương trình giáo dục chú trọng hướng nghiệp, có tính phân hóa cao… đảo quốc Singapore đã cân bằng một cách hiệu quả và chủ động kiểm soát các mong muốn tưởng chừng mâu thuẫn để mang lại các thành quả tuyệt vời cho nền giáo dục của nước mình. Các thành công đó bao gồm việc: 
1. Cân bằng giữa việc phân quyền từ trên xuống và chủ động kiểm soát chất lượng từ dưới lên;
2. Cân bằng giữa các giá trị truyền thống, tinh thần tự tôn dân tộc và khả năng hội nhập quốc tế; 
3. Cân bằng giữa việc thày dạy ít hơn để trò học được nhiều hơn; 
4. Cân bằng giữa nền tảng giáo dục toàn diện và phát triển tiềm năng cá nhân; 
5. Cân bằng giữa giáo dục trên lớp và ứng dụng công nghệ cao để thúc đẩy dạy học;

Nhìn lại chặng đường 2 năm phát triển của hệ thống giáo dục Vinschool, các thành viên trong đoàn hết sức tự hào vì con đường chiến lược mà hệ thống chọn lựa đã đi đúng các xu hướng giáo dục tiên tiến nhất, đó là:
1. Triết lý giáo dục tôn trọng sự phát triển cá nhân với chương trình giáo dục toàn diện “5 trong 1”.
2. Chương trình giáo dục vừa kế thừa các giá trị truyền thống của giáo dục Việt nam và chắt lọc tinh hoa giáo dục thế giới mà điển hình là việc đưa bộ môn Vovinam và Hợp xướng vào chương trình chính khóa;
3. Quyết tâm phát triển bộ môn tiếng Anh, phân bổ 20% thời lượng học tập, sử dụng giáo trình tiên tiến, thu hút giáo viên bản ngữ và các giáo viên giỏi;
4. Kiên định yêu cầu giáo viên đổi mới phương pháp, lấy học sinh làm trọng tâm, lấy sự trải nghiệm của học sinh làm thước đo hiệu quả, giáo viên thuyết trình ít hơn 50% thời lượng của một tiết học; 
5. Từng bước tiến hành phân loại, sát hạch giáo viên để triển khai chính sách trả lương theo hiệu quả đồng thời tìm kiếm các tài năng kế cận.

Mặc dù cảm thấy rất vững tin vào hướng đi mà mình đã chọn, nhưng từng thành viên trong đoàn đều ý thức được rằng Vinschool còn rất non trẻ và cần phải học hỏi nhiều hơn nữa từ những nền giáo dục tiên tiến của thế giới. Tất cả đều hiểu rằng, đào tạo, đào tạo và tiếp tục đào tạo là con đường duy nhất để không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục tại Vinschool.

Xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới những ý kiến đóng góp quý báu của các Quý vị Phụ huynh, những chuyên gia giáo dục trong và ngoài nước, những người đã và đang đồng hành cùng Vinschool trên chặng đường đào tạo nên những thế hệ học sinh có năng lực toàn diện, sống có ích, sống thành công.

Kính mời Quý Phụ huynh cùng đóng góp thêm sáng kiến (bằng cách để lại bình luận tại bài viết này hoặc gửi email tới hieutruong@vinschool.com): trong điều kiện môi trường vĩ mô hiện tại, Vinschool có thể làm gì để ngày càng cải tiến chất lượng giáo dục? Xin trân trọng cảm ơn Quý Phụ huynh.


Phần 2 của bài viết sẽ nói về các kinh nghiệm của công tác tổ chức dạy và học trong nhà trường phổ thông Singapore. 

Tài liệu tham khảo – nguồn thông tin 
• National Institute of Education (2016). Futuring Education. 
• National Institute of Education (2009).A Teacher Education Model for the 21st Century. 
• Dennis Shirley & Andy Hargeaves (2012). The Global Fourth Way – the Quest for Educational Excellence.
• 
http://nld.com.vn/thoi-su-quoc-te/giao-duc-kieu-singapore-2015032422205329.htm
• Và nội dung các cuộc thảo luận, phỏng vấn với lãnh đạo, giáo viên của Học viện Giáo dục Quốc gia NIE, Học viện Quốc tế Á châu AIC, trường phổ thông Horizon, trường phổ thông Temasek./

Bình luận (0)

*Là những trường yêu cầu